Sale!

ነጭ ጤፍ በኩንታል

$113.99

Categories: , , , Tag:

Description

ጤፍ በኢትዮጵያውያን ዘንድ ከፍተኛ ተወዳጅነት ያለው የምግብ ክፍል ነው፡፡ ጤፍ ምድቡ ከሳር ዝርያዎች (gramineae) ጎራ ሲሆን የሰብሉ ቁመት አንደዓይነቴው የማለያይ ሲሆን ከ20 ሳ.ሜ. እስከ 156 ሳ.ሜ. ይደርሳል፡፡ ጤፍ በእህልነት ለመጀመሪያ ጊዜ የተላመደውም ሆነ ለረጅም ምዕተ-ዓመታት ለሰው ልጅ ምግብነት ውል የቆየው በኢትዮጵያ ውስጥ ብቻ ነው፡፡ ጤፍ ሳይንሳዊ ስሙ [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter] በመባል ይታወቃል፡፡ Eragrostis በሚባለው የሳር ጎሳ መድብ 350 ልዩ ልዩ ዓይነቶች ሲኖሩ ከእነዚህ ውስጥ 54ቱ ኢትዮጵያ ውስጥ ይገኛሉ፡፡ ከ54ቱ ውስጥ ደግሞ 14ቱ ኢትዮጵያ ብቻ የሚገኙ መሆናቸው ታውቋል፡፡ (አልጋነሽ ተሰማ እ.ኤ.አ.2013) የሚገርመው ከ350ዎቹ ውስጥ በሰብልነት የለማው ጤፍ ብቻ መሆኑ ነው፡፡ የጤፍ መገኛ አገር ኢትዮጵያ መሆነዋንም ኒኮላይ ኢቫኖቪች ቫቪሎቭ የተባለው የቀድሞው የራሽያ አሳሽና ከፍተኛ የሰብል ባለሙያ እ.ኤ.አ. በ1927 ኢትዮጵያን ከገበኘ በኋላ ለዓለም አስተዋውቋል፡፡ ስለዚህ ጤፍ ማንም አገር የባለቤትነት ክርክረ የማያነሳበት ሙሉ በሙሉ ንፁህ ኢትዮጵያዊ ነው፡፡ መረጃዎች እንደሚየመለክቱት ጤፍ ለመጀመሪያ ጊዜ የተላመደው ከነገደ ሴማውያን በፊት ይኖሩ በነበሩ ኢትዮጵያውያን ሲሆን ጊዜውም ከክርስቶስ ልደት በፊት ከ4000 – 1000 ዓመተ–ዓለም ገደማ እንደሆነ ይገመታል (አልጋነሽ ተሰማ እ.ኤ.አ. 2013 ዓ.ም.)፡፡ አንዳንድ ግምቶች እንደሚገልጹት ዛሬ ላይ ጤፍ በኢትዮጵያ ውስጥ ከ5.6 ሚሊዮን በማያንሱ አርሶ አደር ቤተሰቦች ዘንድ እየተመረተና ጥቅም ላይ እየዋለ ይገኛል፡፡ በምግብነት ደረጃ ሲታይ ደግሞ ወደ 50 ሚሊየን ለሚጠጉ ኢትዮጵያውያን (የከተማ ነዋሪዎችን ጨምሮ) ጤፍ በተለያየ ደረጃ የየዕለት ምግባቸው ነው (ክበበውና ባልደረቦቹ እ.ኤ.አ 2013)፡፡ ይህ አሐዝ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ የሚሄድ ነው፡፡ የጤፍ ሰብል ፍሬው እንደማነሱ (ደቃቅነቱ) ሳይሆን ለጤና ተስማሚ የሆኑ የተለያዩ ንጥረ-ነገሮችን አምቆ የያዘ ተመራጭ የምግብ ሰብል ነው (ለዝረዝሩ ሠንጠረዥ 1ን ይመልከቱ)፡፡ ከሌሉች ሰብሎች በተሻለ በአይረን ካልሺየምና ፎስፎረስ ንጥረ ነገሮች የበለጸገ ረቂቅ ሰብል ነው፡፡ የጤፍ ፍሬ ሲፈጭ የማይፈተግ በመሆኑም በተፈጥሮ ውስጡ ያሉት ንጥረ-ነገሮች ሙሉ ናቸው፡፡ ስለዚህ ዱቄቱ በቂ የሆነ ፋይበር የተባለ ንጥረ-ምግብ ስላለው የሆድ ዕቃ ችግር ላለባቸው ሰዎችም ድርቀትን የማያሰከትል የተሻለ ተመራጭ ምግብ መሆኑ ይነገርለታል፡፡

Reviews

There are no reviews yet.

Be the first to review “ነጭ ጤፍ በኩንታል”

Your email address will not be published. Required fields are marked *